’til That Day

Until I meet you there,
Somewhere in the future,
somewhere,
where we no longer long for each other’s touch.
Sometime,
Maybe tomorrow.
We could share our stories.
We can, if we could.
We can write it down over tears,
Dance despite many fears.

Until I meet you there,

I’ll keep on walking alone.

Advertisements

Tungkol sa Paru-Paro

May nais akong ikuwento, kaibigan. Ito ay tungkol sa isa paru-parong dumapo sa aking balikat, nanatili ng ilang segundo para ibulong ang pantasiya niya sa buhay at pagkatapos ay lumisan rin siya. Hindi siya bagay sa lupa kung saan nakaugat ang mga paa ko. Bagay siya sa himpapawid habang tinutukso ang mga mata ng kaniyang ganda. Ito kasi ‘yon…

Sa una’y hindi kapansin pansin, hindi mawari kung anong dulot niya kung bakit ang isang insekto ay gumapang sa akin hanggang sa hindi na siya lumisan. Hanggang sa naging isa siyang karakter na may malaking bahagi sa istoryang sinusulat ko.

Noong siya ay nahihimbing ng tulog, maraming sumubok na pitasin ang tangkay ng dahon kung saan naroon siya. Ngunit sa kabila ng mga pagtatangkang iyon, namulaklak ang kaniyang katawan na noon ay sa lupa lamang sumasayad, pagapang-gapang lang.

Nang matuto siyang lumipad, nagdadalawang isip ako kung hahabulin ba siya hanggat hindi pa siya nakakalipad ng malayo o hahayaang mahalin niya ang paligid na kinabibilangan niya. At sa labis na pagmamahal ko nga sa uod na ‘yon na naging paru-paro ay handa akong yakapin ang tinik ng mga rosas sa iba’t ibang hardin na dinadapuan niya huwag lang masugatan ang pakpak niya.

Napaisip ako kung siya ba ay ikukulong sa garapon upang manatili sa akin gayong alam kong ikamamatay niya ito?

Mahirap pakawalan ang mga karakter sa istoryang minahal mo na. Pero naisip ko, hindi makasarili ang pagibig kaya hinayaan kong sumayaw siya sa saliw ng hangin. Mas nanaisin ko nang tanawin siya habang lumilipad, kaysa hayaan siyang maubusan ng hangin sa garapon. Handa rin akong harangin lahat ng magtatangkang hulihin siya upang gawing palamuti. Dahil ang ganda niya’y hindi lamang gandang kaaya aya sa mata bagkus, taglay niya ang gandang nakapupuno ng kaluluwa. Ang gandang taglay niya’y isang lihim na hindi kayang itago ng kung sino sino lang.

Kagaya siya ng hangin,nawala rin matapos pataasin ang balahibo ko at ako’y gaya ng ulap na ibubuhos sa lupa ang lahat ng tubig sa katawan kapag napuno na. Wala eh, kailangan niyang lumipad para may silbi pakpak niya.

Alam kong pagmulat ng mata ko isang araw ay magkikita kaming muli kahit burado na ako sa kaniyang isipan. Ngunit hanggat hindi dumarating ang araw na ‘yon, patuloy ang pagkilala at pagalala ko sa gandang pumukaw ng mata at kaluluwa.

“Kapag pagod ka na, bukas ang aking bintana at doon ka humimbing.” – ang huling katagang ibinulong ko sa kaniya bago niya lisanin ang balikat ko.

Sa Aking Paglalakbay

[Paalala: Ito’y panaghoy ng mga nawawala, natagpuan at umalpas]

Para sa aking mga kapatid,

Nagkalat na ang mga delubyong nagkatawang tao, nakakapaso ang init ng bawat sitwasyon ngunit kapit lang kapatid, huwag kayong mag alala sa akin kung sinindihan ko ang mitsa. Alam kong hindi magiging madali ang laban, ngunit alam kong sa ikli ng panahong ilalagi ko rito sa kalye, sa labas ng bubong na kung tawagin ay tahanan, mas marami akong tahanang mabibigyang liwanag dahil sa labas ng ating bubong, may mas malaking bubong na yumayakap sa atin. Aakyat ako, ngunit bababa rin. Hintayin ninyo ang aking pagbabalik dala ang mabuting balita. At sa aking pagbaba, kayo’y aking isasama na sa itaas upang lumubog sa mas malaking pamilyang tinatawag kong masa.

Nagmamahal,

Ate R.

I. Unang Pagtapak

Sa ‘king pagtapak sa lupang hinirang na lupa ng mga mandirigma,

kung saan hindi sinasadiyang madulas akong sabihing ‘bayang inutang’,

naalala ko ‘yung biro nung ako’y paslit pa lamang patungkol sa pagkanta ng Pambansang Awit ng Pilipinas;

“Bayang inutang, ‘di mabayad-bayaran”

pagkatapos ng liniyang iyon ay wala nang kasunod.

Ginagawang katatawanan nung ako’y elementarya pa lamang na kahit naririnig na ng aking mga guro ay wala silang imik.

Dahil ba hindi talaga mababayaran ng lahat ng pawis na ipinatak sa sementong gusaling kanilang tinatayo?

ng mga dugong iwinisik para mapatibay ang pundasiyon?

ng mga katawang ginawang pataba sa lupa?

Utang na hanggang ngayo’y binabayaran ng buhay at luha ng mga inagawan ng buhay?

Kinalakihan ko ang ganitong biro na hindi namamalayang ginagawa kong biro ang sitwasyon ng bayan ko.

Parang isang islapstik na komediya kung saan hampasin na tayo’t lahat ay tinatawanan lamang natin ito, makapagbigay aliw lamang sa mga manunuod.

Ilan na nga ba ang pinutian na ng buhok sa paghihintay kung makaka-alpas sila sa rehas na itinakda para sa kanila?

*Sabay pagpasok ng kantang bituwing walang ningning*

Mawawari mo pa ba ‘yung bilang ng taong malakarayom sa siyudad na nangangalap ng seguridad na makakakain pa sila pagdating ng bukas?

*Kumanta ng “May Bukas Pa”*

Bakit kaya bayang inutang? Pwede namang Bayang ipinagbili, o Bayang ipinambabayad.

Siguro nga,

Mananatiling dilat ang mata ng nakararami sa gutom habang ipinansusugal ng mga nasa trono ang buwis na gawa ng mga taong nagbubuwis ng buhay makapag uwi lang ng sapat, kung minsa’y kulang sa kanilang tahanan.

Siguro nga,

Mananatiling uhaw ang masa sa pagkakapantay pantay habang ang mga diyos-diyosan ay uhaw na uhaw sa kapangyarihan.

Siguro nga,

Mananatiling sarado ang bibig ng iilan dahil sa pagsalpak ng kakaunting barya’t papel na salapi na ipinakakain sa kanila, maisarado lamang ang isang usapin.

Siguro nga,

Maraming nangangarap maging prutas rito – prutas na balimbing.

Siguro nga,

Mananatili ang masangsang na amoy sa katawan ng taong gumuhit ng kasaysayan gamit ang dugo sa isang malawak na lupain habang ginagawang himig ang palahaw ng mga nawawala.

Siguro nga,

Kailanman’y hindi sila naglinis ng kanilang tainga pagkat ayaw nilang marinig ng malinaw ang panaghoy ng mga tao sa labas ng palasiyo nila.

Siguro nga, parati nalang tayong nakatanghod sa dayuhang gumahasa at patulo’y na gumagahasa sa ating inang bayan.

Pero,

Siguro mali ako.

Maling mawalan ng pag-asa na makakamit ang isang lipunang malaya.

II. Ikalawang hakbang

Sa ‘king pagtapak sa lupang hinirang,

Lumubog ang aking mga paa sa lahar na ilog na may dalang agos ng pangambang tayo’y mababaon sa lupang ito nang baon sa pangamba.

Gumapang sa siwang ng aking paa ang mga batong nagpapatianod sa agos na may putik;

di alam kung saan ako tatapak, di alam kung paanong tapak ang gagawin ko.

Kasabay ng mga patay na isdang nakalutang at sunod sa direksyon ng agos, tinatanggap kung anong kapalaran ang hatid sa kanila ng tubig.

Sunud-sunuran lamang sa dikta ng agos.

Agos.

Napagtanto kong karamihan sa atin ay maihahalintulad ko sa patay na isda na sumusunod sa dikta ng sa tingin nilang mas malakas na puwersa.

May ibang tao’y nagwawaring agos na pinapaikot ang buhay ng iba at sa bawat pagkumpas ng kamay, kapalaran ng iba’y dadalhin sa kani-kaniyang dulo.

Nakakatakot na kalabanin ang ragasa dahil sa isang maling tapak lamang natin ay maaari tayong bumagsak.

Sinubukan kong humakbang pa ng isa pa,

isa pa,

hanggang sa buong sistema ng katawan ko’y sumunod sa dikta ng puso ko.

Walang nakakaalam kung anong dulo ang kahahantungan ng hakbang ko ngunit tinanggap ko ng buong tapang na may kaunting takot ang ragasa na pilit akong hinahatak pababa, binubulungan akong tigil na.

Siguro nga talaga mali ako nang sapantaha sa mga tao,

Habang pilit kong hinahakbang ang paa ko pausad, nasaksihan ko ang isang grupo na lumilihis sa direksyon ng agos na nagudyok sa aking hawakan ang sariling pinanghahawakan upang magpatuloy,

Sinalubong ako ng mga kamay na handang ibigay ang natitirang upos ng kanilang apoy, malabanan lamang ang dilim na kinakaharap sa araw araw. Saba’y taas ng kamay ng isa’t isa.

Sa oras na ‘yon, ipinamulat sa aking hindi ragasa ang aming kalaban bagkus ang siyang nagtatago sa likod ng isang plantsadong barong na nakikipag kamay sa hayop na tinatawag nilang alyansa,

na patuloy ang pag hukay sa lupain na buhay ang hatid sa mga buhay na tao.

Ang kalaban rito’y mga buwayang nagtatampisaw sa salapi habang dugo’t pawis ang ipinanliligo ng mga taong nasa likod ng kanilang produksiyon.

Mga taong pilit pinuputulan ng pakpak ang mga ibon sabay pagbahid ng makamundong sabi sabi magkaroon lamang ng isang komediya ang dramang ilang henerasiyon na ang dinaanan.

at habang nakikipag bunong braso kami kay kamatayan,

nung mga panahong ‘yon ay sumagi sa isip ko ang sinabi ng aking kasama na “ang tao ay maihahalintulad mo rin sa isang kandila. Maaring humaba ang buhay, maari ring umikli. Gayunpaman, kung sisindihan mo ito, kahit alam mong iikli ang buhay mo, alam mong nagliwanag ka.”

Isang hakbang pa…

III. Ilang Daang Hakbang

Konti pa,

Isa pa,

‘yan ang tinimo namin sa kani-kaniyang isipan habang binubuno ang nalalabing hakbang patungo sa isang kinabukasang walang kasiguraduhan – kasiguraduhang pumipintig pa ang aming mga pulso,

kasiguraduhang may hangin pa sa aming mga baga,

mangyayari ang mangyayari,

Ipapasa sa susunod na henerasiyon ang pagsulat ng nobela ng walang hanggang drama-komediya patungkol sa kung paano natin ipapanalo ang laro na ginawa ng mga nag hahari-harian.

Ipakakalat ang mga pahina sa iba’t ibang salinlahi nang malaman nila kung paano itinumba ng mga mistulang daga ang mga piyesa ng larong chess at kung paanong ang hari ay naputulan ng galamay.

Hindi pula’t dilaw ang tunay na magkalaban,

Hindi tayo tauhan lamang sa isang drama antolohiya na ang mga manunulat ay elitista, kapitalista, pasista.

Siguro nga,

Mali ako nang sapantaha na ang mata’y mananatiling dilat sa gutom bagkus mananatiling mulat sa pangyayari,

Siguro nga,

Mali ako nang sabihin kong ang tao’y natatapalan ng maliit na halaga dahil naririnig ko ngayon ang napakalakas na panaghoy sa di kalayuan na ipinagtatanggol ang interes ng nakararami. Ang tanging makikita mong lumalabas sa kanilang bibig ay ang salitang “lalaban kami”

Siguro nga,

Mali akong amoy na amoy pa rin ang dugo na dulot ng dahas dahil isa isa na silang nahuhubaran nang lumabas na lahat ang tinatago nila sa kanilang balat.

Siguro nga,

Hindi lahat ng tao’y patay na isda.

Nasabi ko ‘to sa aking sarili nung iniabot ng aking mga kasama ang kanilang kamay habang ako’y tumatawid sa ilog.

Iiwanan ko lamang ng ilang kataga ang mga taong magbibigay oras basahin ang akdang ito,

Hindi tayo inutang, hindi rin tayo magpapautang. Hindi tayo tatalon sa kalakarang laman ang kapalit ng serbisyong ibinigay upang maging kolateral.

Wala tayong utang kundi sila,

ngunit hindi natin dadaanin sa dahas ang pagbawi ng karapatang tinatanggal sa atin sa sarili nating lupain dahil hindi tayo bababa sa lebel ng kanilang pagiisip,

Tayo ay tumindig para sa masang api patungo sa pag-abot ng mithiing pinangarap ng ating mga ninuno,

sabay sabay tayong humakbang patungo sa isang lipunang malaya.

Isa lang ang tanong ko sa lahat,

“Para kanino ninyo inaalay ang inyong liwanag?”

Two

And I found myself plunging to deathly paradise,

While gliding into the rain.

I lost the strongness of my coffee

And was getting sick of it.

Mind is twisted,

I heard a deafening noise,

a peaceful war,

I’m almost done,

think it’s time to be silent,

felt the agony of being unable to feel,

But somehow, I remained strangely calm,

the calmness that you cannot endure,

like fully embracing the fear,

and

I

didn’t screamed at all.

Four

Six days since I’ve been away,

I let go of their chains already,

Those comforting words

—aren’t making me comfortable at all.

I undressed my fears,

Made out with loneliness that consumed me for almost thirty days.

I became dominant,

Submissive,

Until I defeated it.

Here in my bed, I taste blood in my mouth.

Smell the scent of paints that I threw last night,

Try to fix a broken string,

Tried to fix this broken wings.

It’s all or nothing,

Will you let go,

Or I’ll go?

Alalahanin Mo Ako Sa Pagkumpas Ng Hangin

Kataga mo’y sugat sa kalamnan,

pamatid uhaw sa pusong naghihingalo,

hangin sa natutuyong kaluluwa,

at

tubig sa labing naghahanap ng sagot.

Para sa  ‘yo ito,

nawa’y pagtagpuin tayo ng pagkakataon.

Bukas o sa makal’wa

hindi natin bibitinin ang pagkakataon,

hindi tayo bibitinin ng pagkakataon.

Kaya’t sa pag-tanaw mo sa bukas,

aabangan kita,

kahit saan pang dulong naroon ka.

Continue reading “Alalahanin Mo Ako Sa Pagkumpas Ng Hangin”